De eerste lezing vond plaats op 28 september 1997 in het Stedelijk Museum de Lakenhal in Leiden. Tegenwoordig vindt de lezing plaats in het Academiegebouw (na een uitwijk vorig jaar naar de Pieterskerk). Voor de 3 Oktoberlezing wordt ieder jaar een spreker uitgenodigd, die op zijn of haar manier naar het beleg van Leiden kijkt.
Let op: dit jaar is de Historische Lezing een uur vroeger en weer op de vertrouwde locatie, namelijk in het Academiegebouw.
Gratis toegangskaarten voor de lezing zijn vanaf 13.00 uur (ook een uur vroeger!) op te halen bij het Academiegebouw, zolang de voorraad strekt. Er worden maximaal 2 kaarten per persoon verstrekt.
Spreker: Ward Hoskens
De historische lezing wordt dit jaar gegeven door Ward Hoskens, historicus en conservator van de Pieterskerk. In de lezing duikt Hoskens in de geschiedenis van de viering van Leidens Ontzet tijdens de Tweede Wereldoorlog en de rol van de Pieterskerk daarin.
Het bevrijdingsverhaal van Leidens Ontzet kreeg tijdens de Tweede Wereldoorlog een nieuwe betekenis voor de stad. De parallellen tussen heden en verleden waren niet te missen. Leidenaren beleefden de relevantie van het historische verhaal voor hun eigen tijd sterker dan ooit. De jaarlijkse vieringen van het Ontzet werden zo een bron van hoop en verzet voor de Leidse bevolking, die gebukt ging onder de zware omstandigheden van de oorlogsjaren. Zij vonden moed en verbondenheid in het historische verhaal van de opstand tegen de Spanjaarden. Met name de dankdiensten in de Pieterskerk op 3 oktober werden momenten van bemoediging en emotionele ontlading. Duizenden mensen waren daarbij aanwezig. En dat op een plek waar het verzet op de achtergrond volop actief was. Deze lezing zet daarom de betekenis van de 3 oktobergeschiedenis en de Pieterskerk in de oorlog centraal.
Ward Hoskens (1990) is historicus en conservator van de Pieterskerk in Leiden. Hij studeerde geschiedenis aan de Universiteit Leiden en promoveerde in november 2025 op zijn onderzoek naar de geschiedenis van de Pieterskerk sinds 1795. Hij is gespecialiseerd in cultuurgeschiedenis, de historische ontwikkeling van cultureel erfgoed en de omgang met het verleden.
Publicatie
De tekst van de lezing wordt in boekvorm uitgegeven door Primavera Pers. De publicatie is na afloop van de lezing verkrijgbaar.
Lezing gemist of de verzameling niet compleet? Er zijn nog exemplaren beschikbaar van de publicaties uit voorgaande jaren. De boekjes zijn te bestellen door te mailen met ons secretariaat en ook te koop in ons Servicepunt.
Overzicht historische lezingen
Een volledig overzicht van de historische lezingen door de jaren heen vind je hier.